13.05.2016

İlkler Yazısı, Dünyadan ve Türkiye'den İlkler

Dünyadan ilkler:

"Le cabines des modes" adıyla, ilk moda dergisi 1785  yılında Paris'te yayınlanmaya başladı. Derginin yayın politikası, okurların modayı takip etmesi ve öğrenmesi için komisyonculara avuç dolusu para kaptırmalarını önlemek ve bu konuda eğitmek olarak saptandı.

İngiliz Aphha Behn, casus olarak Hollanda'ya gönderildi. Yazarlığa, yaptığı iş karşılığında para alamayıpi hapse girince başladı. İlk öykülerini 1687'de "Şanssız Gelin", "Esrarengiz Güzel", "Üzücü Yanlışlık" ve "Dilsiz Bakire" isimleriyle yayınladı. 1683 yılında "Siyah Leydi'nin Serüveni" ismiyle ilk romanını yazdı, ölümünden sekiz yıl sonra 1697'de kitabı basıldı. 1670 -1687 yılları arasında 19 oyun yazdı. 1683-1688 yılları arasında 11 roman, 5  ciltlik çeviri ve " Bir Asilzade ile Kızkardeşi Arasındaki Sevgi Dolu Mektuplar" isimli deneme ile çok sayıda şiiri hayatına sığdıran Behn'in en başarılı romanlarından biri "Oroonoko (Soylu Köle)" kitabıdır. Aphra Behn ilk profesyonel kadın yazar olarak bilinir.

Dünyadaki ilk "antiemperyalist" mücadele olan kurtuluş savaşını gerçekleştiren M.Kemal'dir. Evet “Anadolu direnişi”, ilk olarak toprağı işgal edilen, hanımına, kızına tecavüz edilen Türk halkı tarafından başlatılmıştır. Ancak bu direnişin bir bağımsızlık hareketi haline gelmesi, yani “Kurtuluş Savaşı” niteliğine bürünmesini sağlayan bizzat Mustafa Kemal Atatürk’tür.

Aleksandra Kollontay, 8 Ekim1917 günü, Lenin tarafından kurulan bolşevik hükümetin Sosyal İşler Bakanlığı'na getirildi. Aristokrat bir aileden gelmesine rağmen 1899'da sosyalist öğretiyi benimseyerek, sınıfını ve ailesini reddetti. Uzun yıllarını sürgünde geçirdi. Şubat devriminden sonra bakan(halk komiseri) olarak görev yaptığı altı ayda; hastanelerden çocuk yuvalarına, pansiyonlardan kadınların eğitimine, oyun kağıdı üreten fabrikaların yönetimine kadar sorumluydu. Ayrıca dinsel eğtimin ortadan kaldırılması, kız okullarında öğrencilerin yönetime katılmasını sağlamak, doktorları ulusal sağlık servisini hizmete açmak için organize etmeye çalışmıştır. Ona göre yaptığı en önemli hizmet, Ocak 1918'de Anne Çocuk Sağlık Merkezini kurmasıydı. Hükümetin izlediği politikaları benimsemediği için aynı yılın Mart ayında istifa etti. Kısa zamanda parti içinde etkinlik sağlamaya başlayınca, Norveç'teki Rus delegasyonuna atandı. Sonra Norveç'te Rus Büyükelçisi oldu. Hem dünyanın ilk kadın bakanı hem de dünyanın ilk kadın büyükelçisi olarak tarihe geçti.

Bizden İlkler

Cevat Paşa ilk Adalet Bakanı(Adliye Nazırı) olarak 6 Mart 1868 günü görevine başladı. Adliye teşkilatının başı ve sorumlusu olarak görev yaptı.

İlk kez nüfus cüzdanı uygulamasına  1863-64 yıllarında yapılan sayımdan sonra geçildi. "Osmanlı Tezkiresi" denilen bu nüfus cüzdanlarının çizgili, düz bir kâğıt belge niteliğinde birer pusula oldukları tarihçi Lütfi Efendi tarafından yazılmıştır. Cumhuriyet'in ilanından sonra 1927 yılında yapılan ilk nüfus sayımından sonra yurttaşa nüfus cüzdanı verildi.

Yurdumuzda ilk Bahar Bayramı 1921 yılında kutlandı. İlk kutlama bir işçi bayramı niteliğindeydi. 27 Mayıs 1935 günü çıkarılan, 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller hakkındaki yasa ile 1 Mayıs gününün "Bahar Bayramı" olarak kutlanması kesinleşti. 1980 askeri darbesinden sonra çıkarılan yasa ile 1 Mayıs'ın resmi bayram olarak kutlanması kaldırıldı.

Pazar tatiline ilk kez 29 Mayıs 1935 tarihinde yürürlüğe giren yasa ile başlandı. Bu yasadan önce, tatil günü cuma idi.

Türkiye'de ilk opera eseri; Ahmet Adnan Saygun'un "Özsoy" isimli opera denemesidir. İlk kez 1928 yılında, İran Şahı Pehlevi'nin Türkiye'ye gelişi onuruna temsil edildi. İlk operamızda, başoyuncu dramatik soprano Semiha Berksoy idi. Aynı zamanda Semiha Berksoy,  ilk Türk kadın opera sanatçısıdır. Opera tekniklerini gerçek anlamda uygulandığı opera da Ahmet Adnan Saygun'un bestelediği "Kerem"dir. İlk kez Ankara'da 22 Mart 1953 günü sahnelenmiştir.
Share:

0 yorum:

Yorum Gönder

Copyright © Bir İzmirlinin Kaleminden | Powered by Blogger
Design by SimpleWpThemes | Blogger Theme by NewBloggerThemes.com